Γιάννη Κορδάτου, ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑΣ (Εφημερίδα «Ο Οικοδόμος», Απρίλης 1946)

Εφημερίδα «Ο Οικοδόμος», όργανο της «Ομοσπονδίας Εργατοτεχνιτών Οικοδόμων Ελλάδας (ΤΜ. ΓΣΕΕ)», φύλλο 80, Κυριακή 28 Απρίλη 1946.

Γιάννη Κορδάτου, ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑΣ

Η εργατική Πρωτομαγιά, ή πιο σωστά η κόκκινη Πρωτομαγιά, έχει την ιστορία της. Δεν καθιερώθηκε έτσι στα καλά καθούμενα σαν η πιο επίσημη γιορτή της οργανωμένης εργατιάς όλου του κόσμου. Έχει την ιστορία της. Να πιο είναι σε μεγάλη συντομία το χρονικό της. Στα 1885 τους μήνες Νοέμβρη και Δεκέμβρη στις Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής έγιναν δυο εργατικά Συνέδρια για να συζητήσουν πάνω σε σπουδαία ζητήματα που απασχολούσαν το βορειοαμερικανικό προλεταριάτο. Στα χρόνια αυτά η εκμετάλλευση της αμερικάνικης εργατιάς ήταν μεγάλη. Οι ώρες δουλειάς ήταν πολλές. Τα μεροκάματα μικρά και μέσα στις φάμπρικες η ζωή του εργάτη ήταν ζωή σκλάβου.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Οι πρωτομαγιάτικες αφίσες της Ομοσπονδίας Οικοδόμων Ελλάδας

Το οικοδομικό κίνημα έδωσε «παρών» στους αγώνες στις πιο δύσκολες συνθήκες του εργατικού κινήματος. Ακόμα και τα χρόνια που την Ομοσπονδία Οικοδόμων την κρατούσαν, παρά τη θέληση των οικοδόμων, οι εγκάθετοι του συνδικαλιστικού κινήματος, οι πρωτοπόροι εργάτες του κλάδου δεν έμειναν με σταυρωμένα χέρια. Η δημιουργία της Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα, για εκείνη την περίοδο, έπαιξε σοβαρό ρόλο στην ανάπτυξη του οικοδομικού και εργατικού κινήματος.  Μετά το 1976, που η Ομοσπονδία πέρασε στα χέρια των ταξικών δυνάμεων, έπαιξε σοβαρό ρόλο στον προσανατολισμό, την ανάπτυξη του ταξικού κινήματος, πρόσθεσε νέες κατακτήσεις στον κλάδο. Στα πλαίσια του αφιερώματος του «ΕΝΩΜΕΝΟΥ ΚΤΙΣΤΑΔΙΚΟΥ» στην 1^η Μάη, μέρα των εργατών όλου του κόσμου, παρουσιάζουμε τις πρωτομαγιάτικες αφίσες της Ομοσπονδίας Οικοδόμων από το 1977 και μετά.

«Μεροδούλι, μεροφάι. Υπομονή και δουλειά...» - Ο οικοδόμος στα πρώτα μετακατοχικά χρόνια

 «Στη φωτογραφία ο αείμνηστος συνάδελφός μας 
Γιάννης Πάντος», Δρόμοι της Ειρήνης, φ.57, Οκτ. 1962

Ήμασταν από την Αθήνα, γύρω στους είκοσι εργατοτεχνίτες. Καλοκαίρι, μήνας Ιούνιος. Αναχωρήσαμε από την πλατεία Αγίου Κωνσταντίνου απέναντι από το Εθνικό Θέατρο. Το ταξίδι κράτησε γύρω στις έξι ώρες κι από την Κόρινθο μέχρι την Τίρυνθα ήταν χωματόδρομος. Στη διάρκεια της διαδρομής είδαμε μπουλούκια από εργάτες να σκεπάζουν τις λακκούβες που δημιουργούσαν οι ρόδες των αυτοκινήτων. Η αμοιβή τους: ό,τι χρήματα έριχνε κάθε διερχόμενος, χωρίς καμιά υποχρέωση. Την πρώτη μέρα αρχίσαμε τη δουλειά στις έξι το πρωί. Πήγαμε ποδαρόδρομο, γύρω στα δυο χιλιόμετρα μέχρι το εργοτάξιο. Κουρασμένοι ήπιαμε έναν καφέ και μοιραστήκαμε σε ζευγάρια.

Για την εργατική αριστοκρατία

Όπως ξέρουμε, παλαιότερα, ο συνδικαλισμός πέρασε από πολλές κρίσεις. Στο τέλος του περασμένου ( σημ. Ε.Κ.: προπερασμένου) και αρχές του αιώνα μας, τρεις ιδεολογίες σε πολλές χώρες της Ευρώπης και Αμερικής επηρέαζαν την εργατική τάξη: Ο αναρχισμός, ο σοσιαλισμός και ο ρεφορμισμός. Από τις παραμονές του Β΄ παγκοσμίου πολέμου ο αναρχισμός –εξόν από την Ισπανία- έπαψε να επηρεάζει μεγάλα στρώματα της εργατικής τάξης. Αντίθετα, ο σοσιαλισμός και ο ρεφορμισμός εξακολουθούν και σήμερα να έχουν ισχυρά στηρίγματα μέσα στα εργατικά σωματεία. Όμως επειδή στο τέλος του Α΄ παγκόσμιου πολέμου οι σοσιαλιστές χωρίστηκαν σε δυο κυρίως παρατάξεις, τους κομμουνιστές και σοσιαλιστές, έγιναν νέες ανακατατάξεις στον πολιτικό τομέα που επηρέασαν άμεσα το διεθνές συνδικαλιστικό κίνημα.

Στη μνήμη του Αλέκου Θεοδωρακόπουλου

Αλέκος Θεοδωρακόπουλος

Ο Αλέκος ο Θεοδωρακόπουλος ήταν πλακάς. Πρωτοσυναντηθήκαμε  σε μια από τις δυτικές εργατοσυνοικίες της Αθήνας. Καταγόταν από ένα χωριό της Αρκαδίας, το Βυζίκι, αλλά από μικρό παιδί βρέθηκε στην πρωτεύουσα κυνηγώντας  το μεροκάματο στις οικοδομές. Όταν τον γνώρισα ήταν ήδη συνδικαλιστής και μέλος του ΚΚΕ. Ο Αλέκος ήταν  για μας τους νεολαίους κάτι σαν καθοδηγητής μαζί και φύλακας-άγγελος στις δράσεις μας. Δεν ήταν λίγες οι φορές που, σε περιόδους έντονες όπως οι προεκλογικές, επιστρέφοντας αργά τη νύχτα από το Συνδικάτο στη συνοικία, μας συνόδευε για περιφρούρηση στις εξορμήσεις της αφισοκόλλησης και αφού μας έβρισκε το ξημέρωμα στο δρόμο, αυτός καβάλαγε το μηχανάκι του και έφευγε κατευθείαν για το μεροκάματο στο γιαπί, μην προλαβαίνοντας να κοιμηθεί μια στάλα και να ξεκουραστεί.  Ο Αλέκος ήταν πάντα μπροστάρης, στις απεργίες,  στις πορείες, σε όλες τις πρωτοβουλίες στο μαζικό κίνημα, και στις κινητοποιήσεις.

ΕΡΓΑΤΙΚΟΝ ΚΕΝΤΡΟΝ ΑΘΗΝΩΝ, 1912: Πίναξ σωματείων και επιτροπών - Ο «Σύνδεσμος Κτιστών» στη δύναμη του ΕΚΑ

Στην τελευταία σελίδα του βιβλίου «Η εργατική νομοθεσία της Ελλάδος, υπό Σπύρου Ι. Θεοδωροπούλου»,  που εξέδωσε το Εργατικό Κέντρο Αθηνών τον Γενάρη του 1912 και αποτελεί την πρώτη εργατική νομοθεσία που ψήφισε η Αναθεωρητική Βουλή του 1911, υπάρχει ένας πίνακας με τα σωματεία που είναι εγγεραμμένα στη δύναμη του ΕΚΑ εκείνη την περίοδο. Ανάμεσά τους βλέπουμε τον «Σύνδεσμο Κτιστών» (Αθηνώς-Πειραιώς) που είχε ιδρυθεί στις 27/12/1911 και ήταν ο «πρόγονος» του «Σωματείου Κτιστών Αθηνών», που ιδρύθηκε το 1912 και αυτοκαταργήθηκε το 1984, όταν όλα τα οικοδομικά σωματεία ένωσαν τις δυνάμεις τους στο Συνδικάτο Οικοδόμων Αθήνας.

Οικοδόμοι, το ηρωικό προλεταριάτο της Ελλάδας

 Βάλιας Σεμερτζίδης, Μπετατζήδες (1960)

 

     « Ο ιστορικός είναι σαν το δράκο του παραμυθιού. Όπου οσφραίνεται ανθρώπινη σάρκα, καταλαβαίνει ότι εκεί είναι το θήραμα του» (Marc Bloch). 

Αυτό  σημαίνει ότι  ο ιστορικός δεν αναφέρεται απλά στο παρελθόν αλλά  του δίνει πολύ συγκεκριμένη μορφή  φέρνοντας στην επιφάνεια εποχές, γεγονότα  και πρόσωπα που έδρασαν είτε ως πρωταγωνιστές είτε ως δευτεραγωνιστές , θύματα ή θύτες και διαδραμάτισαν σημαντικό  ρόλο στη διαμόρφωση της γενικότερης πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας. Αυτή η σκέψη με ακολουθούσε όσο διάβαζα το βιβλίο του Αναστάση Γκίκα " Από την πείρα του κινήματος των οικοδόμων στην Ελλάδα"